Het Evangeliarium drie weken langer in Stedelijk Museum Alkmaar.De tentoonstelling ‘Macht en Mystiek, Egmond in de Middeleeuwen’ wordt verlengd t/m 26 april 2009. De Koninklijke Bibliotheek uit Den Haag heeft toestemming gegeven om het Evangeliarium, een uniek 9de eeuws manuscript, nog drie weken uit te lenen. Een unicum, omdat het normaliter vanwege zijn kwetsbaarheid niet lang getoond mag worden. (Meer info zie bericht 22 december)
Veel bezoekers. De tentoonstelling heeft tot nu toe al meer dan 16.000 bezoekers getrokken. Ook gaan steeds meer mensen erop uit om de geschiedenis ter plekke bij de abdij in Egmond-Binnen en de fundamenten van het kasteel in Egmond aan den Hoef te beleven.
Vier periodes. Egmond kent een belangrijke periode in de vaderlandse geschiedenis die van 726 tot 1573 loopt. Beginnend met de kerstening van de Egmonden door de monnik Adalbertus en eindigend in 1573 met de vernietiging van de abdij en het kasteel van Egmond, door Diederik van Sonoy. Deze periode in de geschiedenis van Egmond heeft altijd tot de verbeelding gesproken. Ook nadat alles vernietigd is, leven de mystiek en de cultus voort. De meeste afbeeldingen zijn dan ook postuum gemaakt. Met behulp van schilderijen, tekeningen, prenten, archeologische vondsten, handschriften en abdijschatten staat de tentoonstelling stil bij vier periodes: de oorsprong van de abdij en het slot, de glorietijd, de ondergang, de beeldvorming na 1573.
Fietstocht. Er is een speciale fietstocht samengesteld die gratis in het museum op te halen is. In het Museum van Egmond, het museum van de Sint-Adelbertabdij, Stichting Historisch Egmond en het Regionaal Archief in Alkmaar zijn zustertentoonstellingen te zien, waarvan sommige exposities nog langer zijn te zien.
Kijk voor meer informatie over de tentoonstelling en de activiteiten (ook voor kinderen) op www.stedelijkmuseumalkmaar.nl
Zustertentoonstellingen.
*‘Op den Hoef’. Jos Hof werd 50 jaar geleden gegrepen door het boek ‘Het Slot op den Hoef’ van C. Johan Kieviet. Sindsdien heeft hij een passie voor de geschiedenis van het Slot en de Slotkapel in zijn dorp en voor de illustere telgen van het huis Egmont. Hij toont zijn collectie in het bezoekers centrum van Historisch Egmond, Slotweg 46 Egmond aan den Hoef, recht tegenover de slotfundamenten t/m 31/5 (verlengd) elke zondag van 14.00 -17.00 uur. Vrij entree. www.historischegmond.nl
Museum van Egmond: 'Van Ringburcht tot ruïne'. Afbeeldingen van kasteel, abdij en vondsten uit de Slotgracht. Een stenen maquette toont hoe de ‘schoonste burcht van Holland’ ooit was. Het vissersdorp dat met kerk en al in zee verdween. Voor kinderen: zoektocht door het museum met sticker-puzzel. Zuiderstraat 7 Egmond aan Zee. €2, kind €1 Mus.Kaart gratis, t/m 5.04.’09 zondags 14.00 -17.00. Tijdens het Museumweekend op 4 en 5 april open van 11.00 tot 17.00 uur, vrij entree. Daarna sluit het museum tot 1 juni. De expositie ‘Van ringburcht tot ruïne’ is daarna weer te bezichtigen in combinatie met een nieuwe expositie. www.museumvanegmond.nl
*'Bodemschatten van de abdij'. Archeologisch museum met oude voorwerpen, prenten en films over de geschiedenis, waarvan één voor kinderen. In de kerk is het mausoleum van de graven van Holland. Sint Adelbertabdij, Vennewatersweg 27 Egmond-Binnen, bij de kaarsenmakerij. Ma t/m za 10.30 -16.30 uur.Vrij entree. De expositie heeft een permanent karakter en is onlangs weer uitgebreid. Er is momenteel tevens een expositie over het gebruik van lettertekens en het versieren ervan door de eeuwen heen. www.abdijvanegmond.nl
*Het Regionaal Archief te Alkmaar:'Egmondse geschiedenissen'. Het archief heeft bijzondere prenten en eeuwenoude, soms verrassend goed leesbare boekwerken over Egmond uit de kelders gehaald en tentoongesteld. Hertog Aalbrechtstraat 5. In de winter open op di van 8.45 - 21.15 uur en woe t/m vrij 8.45 -16.45 uur. De expositie duurt tot mei 2008, vrij entree. www.archiefalkmaar.nl
Vrij parkeren bij de ‘zustertentoonstellingen’ (Egm. a/Zee tot 1.04.’09)
Onder toeziend oog van de Benedictijner abt Matthijssen van de Abdij van Egmond arriveerde gisteren het Evangeliarium, het 'boek der boeken' in het Stedelijk Museum van Alkmaar.
Oktober 2008. Expositie Macht en Mystiek: Egmond in de Middeleeuwen
Vele Egmond-kenners en andere genodigden waren onder de indruk bij de opening van de Egmond-expositie 'Macht en Mystiek Egmond in de Middeleeuwen' in het Stedelijk Museum te Alkmaar. Nog nooit waren zoveel prachtige schilderijen en voorwerpen zo sfeervol bijeengebracht op één plek.
Reliekenkistje. Bijzonder zijn o.a.het reliekenkistje van de patroonheilige van Egmond Sint Adelbertus met wie de Abdij van Egmond al sinds haar stichting in de tiende eeuw is verbonden. Ook het oudste boek van de abdij ligt tentoongesteld.
Lamoraal, de vierde graaf van Egmond en meest bekende Egmonder aller tijden, werd in 1568 op last van de Spaanse overheersers te Brussel onthoofd. Dit gegeven inspireerde de grote Duitse dichter Goethe tot het schrijven van het drama Egmont en Beethoven componeerde de muziek. Het was dan ook toepasselijk dat tijdens de opening de bekende Ouverture Egmond werd gespeeld door het regionaal Jeugdorkest Artiance.
1 oktober 2008. Egmond-exposities in het Stedelijk Museum en in de regio
Vaderlandse geschiedenis
Informatiepanelen. Behalve de panelen in de kerk, zijn er ook enkele informatieborden op het abdijterrein onthuld. In combinatie met het al eerder geopende archeologische museum en de abdijwinkel bij de kaarsenmakerij is zo voor bezoekers een aantrekkelijk geheel ontstaan waarmee de abdij nog jaren vooruit kan. Abt Mathijsen hoopt dat er ook in het derde millennium plaats is voor de abdij van Egmond als centrum van gebed en bezinning.
1 Februari 2008. Abdij van Egmond toont haar bodemschatten. Onder de titel "Bodemschatten van de abdij van Egmond" gaat de abdij haar eigen geschiedenis exposeren in een ruimte bij de kaarsenmakerij en de abdijwinkel.
ALKMAAR, 22 DECEMBER 2008.Evangelarium te zien in Alkmaar.
Het Evangelarium dat de Abdij van Egmond in het jaar 975 ten geschenke kreeg van graaf Dirk II van Holland en zijn gemalin Hildegardis, is tijdelijk terug in de regio. Sinds de Beeldenstorm in 1566 is het bijzondere boek niet meer zo dicht ‘bij huis’ geweest. Nooit eerder werd het aan het publiek tentoongesteld.
Constant Lem, verantwoordelijk voor het fysieke beheer van de collectie van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, waaronder het Evangeliarium valt was meegereisd om de verhuizing in goede banen te leiden.
Het Evangelarium behoort tot de oudste boeken van Nederland. Het bevat de tekst van de vier Evangeliën en werd, zoals uit het handschrift valt af te leiden, tussen 875 en 900 in Reims in Noord-Frankrijk geschreven. Enige tijd later is het boek in westelijker streken beland waar een rijke versiering van canon-tafels, evangelistenportretten en andere sierbladzijden werden toegevoegd.
In het jaar 975 liet Dirk II, graaf van Holland van circa 939 tot 988 twee miniaturen toevoegen. Dit zijn inmiddels de meest bekende bladzijden van het boek en daarop ligt het in Alkmaar opengeslagen. Op een beeltenis is te zien hoe Dirk II en zijn echtgenote Hildegard het boek op het altaar van de abdij neerleggen. Op de rechterafbeelding smeken de echtelieden de Heilige Adelbert, de patroonheilige van Egmond, om voorspraak bij Christus.
Bron: Alkmaarsche Courant 23 december 2008-12-31
In het kader van de landelijke manifestatie ‘Verleden van Nederland', organiseert het Stedelijk Museum Alkmaar de tentoonstelling ‘Macht en Mystiek, Egmond in de Middeleeuwen' over de bijzondere geschiedenis van Egmond. Van 10 oktober 2008 tot 6 april 2009 zijn er bovendien tal van andere activiteiten en exposities in de Egmonden.
Egmond kent een belangrijke periode in de vaderlandse geschiedenis die van 726 tot 1573 loopt. Beginnend met de kerstening van de Egmonden door de monnik Adalbertus en eindigend in 1573 met de vernietiging van de abdij en het kasteel van Egmond, door Diederik van Sonoy. Deze periode in de geschiedenis van Egmond heeft altijd tot de verbeelding gesproken. Ook nadat alles vernietigd is, leven de mystiek en de cultus voort. De meeste afbeeldingen zijn dan ook postuum gemaakt.
De tentoonstelling
Voorwerpen uit het hele land zijn sinds eeuwen weer bij elkaar gebracht voor deze gelegenheid. Met behulp van schilderijen, tekeningen, prenten, archeologische vondsten, handschriften en abdijschatten staat de tentoonstelling stil bij vier periodes:
. de oorsprong van de abdij en het slot
. de glorietijd
. de ondergang
. de beeldvorming na 1573
De tentoonstelling start bij de verwoesting van de abdij in 1573 en de onthoofding van Lamoraal de vierde graaf van Egmond, op bevel van de Hertogh van Alva in 1568. Hierna splitst de tentoonstelling zich in twee domeinen; die van de abdij en van het kasteel.
In het domein van de abdij - de mystiek van Egmond - gaat de aandacht naar de abdijgeschiedenis, de ziekenzorg, het abdijleven, het schrift en de liturgie, Adalbertus en de graven van Holland. Hier worden hoogtepunten van de abdij geschiedenis getoond. Onder andere het 9de eeuwse Evangeliarium met gouden band en edelstenen, de reliekkist waarin de botten van Adalbertus werden vervoerd en de reliekhouder waarin deze werden getoond.
In het domein van het kasteel - de macht van Egmond - gaat de tentoonstelling in op het ontstaan van het kasteel, het kasteelleven, de riddercultuur en hoe de heren van Egmond graven werden. De grote hoeveelheid vondsten uit de slotgracht van het kasteel vormen het verhaal van deze zeer bijzondere plek.
Aansluitende tentoonstellingen
Het Stedelijk Museum Alkmaar werkt voor deze tentoonstelling nauw samen met het Museum van Egmond, Stichting Historisch Egmond, de Sint Adelbertabdij en het Regionaal Archief Alkmaar. Hier kan men aansluitende tentoonstellingen bezoeken. Het museum heeft een fietsroute samengesteld die langs alle belangrijke plekken van de abdij en het kasteel gaat.
Voor meer informatie: www.verledenvannederland.nl
Egmond-Binnen 6 mei 2008. De eerste graven van Holland waren begraven bij de abdij maar na de verwoesting in 1573 zijn de overblijfselen ernstig verstoord geraakt. Jacob van Lennep riep al in 1853 de regering op om een gedenkteken te stichten omdat de rustplaats van de graven van Holland schandelijk was verwaarloosd. “Vandaag wordt een ereschuld ingelost, want de abdij is gesticht om ze hier te begraven”, zei abt Gerard Mathijsen in zijn openingswoord.
Graftombe. In de graftombe liggen, nu netjes in zuurvrije dozen, de overblijfselen van Floris I, Dirk IV, Dirk V, Floris II en enkele gravinnen. Tevens is de tombe een gedenkteken voor de andere graven. Op de kist staat het symbool van Holland en de tekst: ‘Floris I, Graaf van Holland 1049 – 1061 ende wart Egmonde ghedragen ende begraven bi sinen maghen’.
Graven van Holland. Professor E.H.P.Cordfunke, die al vele jaren betrokken is bij het historisch onderzoek, verhaalde over de graven van Holland waaronder Dirk I en Dirk II die in hoog aanzien stonden. Ze vertegenwoordigden de Duitse koning. Eeuwen lang werd op 6 mei de sterfdag herdacht van Dirk II, die de abdij stichtte in het jaar 950. De datum van 6 mei voor deze feestelijkheden was dan ook daarom gekozen.
Plechtigheid. gedeputeerde mevr. Baggerman noemde Egmond het brandpunt van de middeleeuwse geschiedenis voordat zij de tombe onthulde door het wegnemen van een vlag. De bijzetting had eerder in besloten kring plaatsgevonden. Nu werd een oud ritueel vervuld: met medewerking van vertegenwoordigers van de aanwezige Maltezer Ridders en Ridders van het Heilig Graf werd een schaal met aarde uit het Heilige Land op de tombe geplaatst. Abt Mathijsen bewierookte de tombe waarna de festiviteiten buiten en in de ontvangruimte werden voortgezet.
Gedenkteken ‘Kloostergang’. Op de oprijlaan van de abdij onthulde burgemeester mevr. Hetty Hafkamp een kunstwerk van Peter Koelemeijer uit Nibbixwoud. De kunstenaar werd daarbij verrast met de vraag het kunstwerk zelf maar even uit te leggen aan de stoet genodigden. Op stenen sokkels staan roestvrijstalen bogen in de vorm van gotische ramen en de vormen van monniken zijn daarin uitgespaard. Dit om het niet-materiële van de monniken uit te drukken. In het staal weerspiegelt bovendien de hemel. Het kunstwerk geleidt het publiek in de richting van de kerk en de andere opengestelde gebouwen van de abdij.
Mausoleum. Van de abdijkerk, die voor dagelijks gebruik wel erg royaal bemeten was, is door middel van een fraaie glaswand het achterste gedeelte afgescheiden. Hier staat de tombe en hangen nieuwe informatiepanelen voor bezoekers die de gehele dag welkom zijn. (zie informatie op deze site bij Egmond Binnen, bij bezoek de Egmonden en op www.abdijvanegmond.nl. 
Museum van de abdij. Al langere tijd was er sprake van een nieuw te openen abdijmuseum. Op vrijdag, 1 februari gaat het werkelijkheid worden. De historie van de Adelbertusabdij van Egmond, die teruggaat tot het jaar 922, wordt verteld aan de hand van bodemschatten, teksten, tekeningen, foto's en een kleurenfilm in twee versies. Er is namelijk een kortere film voor de jeugd. De monniken vertellen zelf de zo bijzondere geschiedenis. De abdij is opgericht ter ere van de in deze regio bekende Angelsaksische prediker Sint Adelbert. De oude middeleeuwse abdij was destijds een belangrijk centrum van geestelijk leven, kennis en cultuur. Er was een rijke bibliotheek en er waren kostbare kunstschatten. De gebouwen werden in 1573, aan het begin van de tachtigjarige oorlog grotendeels verwoest en de abdij is pas in 1937 weer herbouwd. Veel middeleeuwse documenten en bijzondere voorwerpen zijn bewaard gebleven. De vroegste geschiedenis van de abdij valt samen met die van de eerste graven van Holland. Meer over de abdij kunt u lezen op deze website bij rubriek De Egmonden, klik door naar Egmond Binnen.
Landschap De abdij van Egmond is schitterend gelegen in een landschap dat in de loop der eeuwen door de monniken is vormgegeven en in de nabijheid van de duinen en de zee. Niet alleen het museum is de moeite van een bezoek waard, de ruimtes eromheen zijn dat ook. Van hier is uitzicht op de boomgaard met oude fruitrassen en zijn er overal doorkijkjes naar het weidse landschap en de contouren van de abdij.
De Abdijkerk. Er loopt een pad naar de kerk die de hele dag tot 'savonds 21.00 uur open is voor bezoek. U kunt ook deelnemen aan de gebedstijden van de monniken.
De monastieke winkel. Deze heeft het afgelopen jaar een metamorfose ondergaan. Hier zijn kaarsen te koop uit de eigen kaarsenmakerij, die vanuit de winkel ook is te zien. Er wordt een grote collectie spirituele boeken, bijbels, kinderbijbels en kaarten aangeboden. Ook zijn hier artikelen uit andere abdijen te koop zoals kunstvoorwerpen, iconen, beelden, wijnen, abdijbier en kerststallen.
Bezoekersinformatie. In de kunstgalerij zijn regelmatig nieuwe exposities. Openingstijden: dagelijks behalve op zondag van 10.30 tot 16.30 uur. Het geheel is gelijkvloers en rolstoeltoegankelijk en en zijn ruim voldoende parkeerplaatsen. U kunt in het complex ook iets drinken en gebruik maken van het toilet. Voor meer informatie over de abdij en de kaarsenmakerij zie de rubriek Egmond-Binnen en www.abdijvanegmond.nl.